Không chủ quan với bệnh dại

Thứ ba - 28/09/2021 06:32 179 0
Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, khi đã phát bệnh thì tỷ lệ tử vong là 100%. Mặc dù việc tuyên truyền về phòng, chống bệnh dại đã được ngành y tế nỗ lực quan tâm triển khai trong những năm gần đây, nhưng vẫn còn một bộ phận người dân chưa hiểu đúng, hiểu đủ về sự nguy hiểm của bệnh dại, chủ quan trong việc tiêm phòng cho vật nuôi, không xử lý kịp thời, đúng phương pháp khi bị chó, mèo cắn, làm gia tăng nguy cơ lây lan bệnh dại.

Để củng cố thêm cho cộng đồng những thông tin cần thiết về căn nguyên và cách phòng, chống bệnh dại, chúng tôi có bài phỏng vấn bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến, Khoa Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh.

Phóng viên: Thưa bác sĩ! Tại sao bệnh dại được đánh giá là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm? Bác sĩ có thể cho biết thêm về tình hình bệnh dại trên địa bàn tỉnh ta thời gian vừa qua như thế nào?

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến: Bệnh dại do vi rút dại gây ra, bệnh lây truyền từ động vật sang người, chủ yếu qua vết cắn của động vật mắc bệnh. Đây là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vì khi người bệnh đã lên cơn phát bệnh thì tỉ lệ tử vong là 100%. Đặc biệt cho tới nay, bệnh chưa có thuốc chữa đặc hiệu.

Vật nuôi cần được tiêm phòng dại đầy đủ và tránh thả rông

Từ đầu năm 2021 đến nay, nước ta ghi nhận 40 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 22 tỉnh, thành phố (giảm 29% so với cùng kỳ năm 2020). Trong đó tập trung chủ yếu tại Miền Nam (42,5%) và miền Bắc (37,5%).

Tại Quảng Ninh, trong 9 tháng đầu năm ghi nhận 2 ca tử vong do dại tại huyện Đầm Hà và Thành phố Móng Cái, tăng 1 ca so với cùng kỳ năm 2020. Tổng số trường hợp tiêm phòng sau phơi nhiễm là 3142 người, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2020.

Phóng viên: Vậy những dấu hiệu và triệu chứng nhận biết bệnh dại ở người, ở vật nuôi cụ thể như thế nào, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến: Ở vật nuôi thì chó là động vật có tỷ lệ mắc bệnh dại cao nhất. Khi bị dại, chó thường có các biểu hiện lâm sàng chia thành 2 thể là thể điên cuồng (kích động) và thể dại câm (bại liệt).

Thể điên cuồng ở chó biểu hiện bởi các phản xạ vận động bị kích thích mạnh: cắn sủa dữ dội, vồ vập, dữ tợn, điên cuồng, bỏ nhà đi và không trở về, trên đường đi vật lạ gì cũng gặm, cắn, tấn công người và các con chó khác. Với thể dại câm thì con vật sẽ bại một phần cơ thể, liệt cơ hàm, nước dãi chảy lòng thòng, không cắn sủa được và chỉ gầm gử trong họng.

Đôi khi chó có cả 2 thể lâm sàng xen kẽ nhau. Thời gian đầu có biểu hiện điên cuồng, bị kích động rồi sau đó chuyển sang dạng bị ức chế và bại liệt. Đôi khi con vật có thể không có triệu chứng điển hình nhưng tất cả các con chó bị mắc bệnh dại đều chết trong vòng 10 ngày kể từ khi có triệu chứng dại đầu tiên.

Mèo ít bị mắc hơn chó với các triệu chứng sau: hay núp mình chỗ vắng, hay kêu, cắn khi có người chạm vào.

Người bị mắc bệnh dại do bị lây truyền virus dại qua vết cắn, vết cào, liếm của động vật bị dại trên vùng da bị tổn thương. Ngoài ra dịch tiết, chất tiết của bệnh nhân mắc bệnh dại cũng là nguồn truyền bệnh từ người sang người.

Thời gian ủ bệnh trong khoảng 1-3 tháng sau phơi nhiễm, nhưng cũng có trường hợp ủ bệnh lên tới một vài năm. Thời gian ủ bệnh tùy thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết cắn, vị trí vết cắn và số lượng virus xâm nhập cơ thể qua vết cắn. Vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.

Bệnh khởi phát ở người với các triệu chứng ban đầu như sốt, sợ hãi, đau đầu, mệt mỏi, khó chịu… Sau đó có những triệu chứng viêm não tủy điển hình với các biểu hiện mất ngủ, tăng cảm giác kích thích như: kích động, sợ ánh sáng, tiếng động và gió (thể dại điên cuồng) hoặc các triệu chứng liệt (thể dại liệt). Ngoài ra, bệnh nhân có thể kèm theo các rối loạn như giãn đồng tử, tăng tiết nước bọt, vã mồ hôi, hạ huyết áp…, tiến tới hôn mê và thường tử vong sau 7-10 ngày.

1

Cách phòng tránh và xử lý khi bị động vật dại cắn

Phóng viên: Thưa bác sĩ, khi không may bị vật nuôi nghi dại tấn công, chúng ta cần phải làm gì?

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến:  Khi bị con vật nghi dại tấn công, chúng ta phải tiến hành ngay các bước sau đây:

– Rửa vết thương với xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục 15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường, dầu gội, bột giặt,…. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để phòng chống bệnh dại.

– Sau đó sát khuẩn bằng cồn 40° – 70° hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết thương.

– Không làm dập nát vết thương, không khâu kín hoặc băng kín vết thương. Đặc biệt không nặn máu vết thương vì sẽ làm dập nát các mô xung quanh vết thương làm cho virus xâm nhập nhanh hơn và sâu hơn.

– Sau khi xử lý những bước ban đầu, người dân ngay lập tức đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời.

Tiêm vắc xin là biện pháp duy nhất và hiệu quả để phòng ngừa bệnh dại cho người bị động vật dại cắn.

Phóng viên: Thưa bác sĩ, có ý kiến cho rằng tiêm phòng dại chưa thực sự an toàn, ảnh hưởng đến sức khỏe nên tìm các phương pháp khác như: chữa mẹo, tự chữa tại nhà bằng lá thuốc hoặc các loại thuốc dân gian khác… Vậy biện pháp phòng chống bệnh dại hiệu quả là như thế nào?

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến:  Cho tới nay, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nếu mắc bệnh dại thì tỷ lệ tử vong là 100%. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể dự phòng được bằng vắcxin. Tiêm vắc-xin phòng dại trước và sau phơi nhiễm giúp kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể sản xuất kháng thể chống lại virus dại. Đây là biện pháp duy nhất và hiệu quả để phòng ngừa bệnh dại cho người bị động vật dại cắn.

Vắc-xin dại hiện nay là những vắc xin thế hệ mới, an toàn và hiệu quả cao. Sau khi tiêm có thể xuất hiện các triệu chứng thông thường như sốt, mệt mỏi, đau vị trí tiêm, hoặc dị ứng,… nên người tiêm chủng sẽ được bác sĩ và nhân viên y tế tư vấn kĩ cách theo dõi sức khỏe. Vắc-xin có thể sử dụng cho cả trẻ em, phụ nữ mang thai và người đang cho con bú nên chúng ta hoàn toàn yên tâm.

Còn những ý kiến đồn thổi trong dân gian như vắc xin dại độc hại, ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần, sức khỏe sinh sản… thì chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh và chưa ghi nhận trong thực tế. Vì thế chúng tôi khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự chữa, nhờ thầy lang khám chữa, sử dụng các phương pháp thử dại hoặc sử dụng thuốc nam.

Bệnh dại hiện nay có thể xét nghiệm kiểm tra sớm để phát hiện và điều trị phòng ngừa kịp thời tại các phòng xét nghiệm được Bộ Y tế công bố đủ điều kiện.

Phóng viên: Hiện nay vẫn có tình trạng nhiều người dân chủ quan với nguy cơ bệnh dại đến từ động vật nuôi trong nhà, thả rông chó mèo ngoài đường… Bác sĩ đưa ra lời khuyên gì?

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Yến:  Ở nước ta, chó là nguồn truyền bệnh dại cho người nhiều nhất chiếm 96 – 97% (bao gồm cả chó nhà và chó thả rông), sau đó là mèo. Chó dù nuôi trong nhà đi chăng nữa thì vẫn có nguy cơ bị lây nhiễm bệnh dại từ nguồn bệnh dại thiên nhiên nào đó. Như năm ngoái, tại huyện Hải Hà, chúng ta ghi nhận trường hợp một con chó cảnh đã được tiêm phòng dại, tuy nhiên vẫn bị dại nên chúng ta không được chủ quan.

Để phòng tránh bệnh dại, chúng tôi khuyến cáo các tổ chức, cá nhân nuôi, buôn bán, giết mổ, vận chuyển kinh doanh chó, mèo trong từng thôn, xóm, xã, phường thực hiện các biện pháp quản lý và phòng bệnh trên đàn chó nuôi theo hướng dẫn của cán bộ thú y, thực hiện cam kết 5 không: “Không nuôi chó mèo không tiêm phòng dại”, “Không nuôi chó, mèo chưa khai báo với chính quyền địa phương”, “Không nuôi chó thả rông”, “Không để chó cắn người” và “Không nuôi chó mèo gây ô nhiễm môi trường”.

Phóng viên:  Xin cảm ơn những chia sẻ của Bác sĩ!

Nguồn tin: suckhoequangninh.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây